حاشیه نوشت تاریخ معاصر لارستان/ خرداد 42
زمان انتشار: 15 خرداد 1393 ساعت 12:53:36
تعداد بازدید: 3521
کاظم رحیمی نژاد: مطلب زیر روایت بخش اول حوادث سال های 42 و 43 در لارستان است که تحت عنوان" تاریخ معاصر لارستان" منتشر خواهد شد. 
 با به بن بست رسیدن مبارزات سیاسی مسالمت‌آمیز پس از کودتای 28 مرداد 1332 و در تنگنا قرار گرفتن گروه‌های سیاسی منتقد رژیم پهلوی، ‌از اوایل دهه‌ی چهل رویکرد مبارزه‌ی مسلحانه اندک اندک در محافل سیاسی پر رنگ تر شد. از سوی دیگر پس از درگذشت آیت‌الله العظمی بروجردی اعتراض طیف مبارز روحانیت شیعه به رهبری امام خمینی نسبت به رژیم پهلوی بالا گرفت.
 
در جریان تصویب لایحه‌ی انجمن‌های ایالتی و ولایتی در مهرماه 1341 امام خمینی در تلگراف‌هایی به نخست وزیر و شاه اعتراض علمای ایران را به حذف سوگند به قرآن و موضوع حق رای زنان اعلام داشت و در جریان رفراندوم ششم بهمن در مورد اصلاحات ارضی نیز حکم به غیر قانونی بودن آن داد و رفراندوم را تحریم کرد. از ابتدای سال 1342مخالفت طیف مبارز روحانیت شیعه با رژیم پهلوی باز هم بالاتر گرفت و این موضوع بسیاری از مخالفان دارای رویکرد مذهبی رژیم شاه را گرد هم آورد. روز دوم فروردین، ماموران پلیس و ساواک به مدرسه‌ی فیضیه حمله کردند و عده‌ای از طلاب را مجروح ساختند. در جریان این حادثه عده‌ای نیز کشته شدند. 
 
با فرا رسیدن خرداد 1342 که مصادف با ماه محرم بود، مخالفت روحانیت شیعه با رژیم پهلوی شدت بیشتری گرفت و با وجود این‌که رژیم اعلام کرده بود جلو تظاهرات را خواهد گرفت، امام خمینی طی پیامی به واعظان توصیه کرد مردم را از خطر اسرائیل و رژیم ایران که حامی آن‌هاست آگاه کنند. عصر 13 خرداد ـ مصادف با عاشورای حسینی ـ امام خمینی نطق تاریخی خود را در مدرسه‌ی فیضیه‌ی قم ایراد کرد. این سخنرانی منجر به دستگیری وی در بامداد 15 خرداد شد. 
 
انتشار خبر دستگیری امام خمینی موجی از اعتراض در میان مردم قم و چند شهر بزرگ ایران ایجاد کرد. در این شرایط آیت‌الله سیدعبدالعلی آیت¬اللهی که پیش از قیام 15 خرداد نیز با آیت‌الله خمینی مکاتباتی داشت و اعلامیه‌های وی را در جنوب کشور منتشر می‌کرد، در مورد شیوه‌ی حمایت از این قیام، با معتمدین محلی وعلمای مبارز شیراز به مشورت پرداخت. در مورد ارتباط و مکاتبات آیت‌الله آیت اللهی با امام خمینی، ستاد بزرگ ارتشتاران در تاریخ 31/2/42 به سازمان اطلاعات و امنیت کشور این‌گونه گزارش داده‌است: «اعلامیه¬ای چاپی به نام آیت‌الله خمینی خطاب به مجتهدان لار وسیله سید عبدالعلی موسوی مجتهد لار پخش نموده و تحریک دو طایفه لر و نفر به وسیله حاج شاه میرزا دولخانی به دستور مجتهد مذکور و حاجی باقر حضوری [غفوری] واعظ لار صورت گرفته و ممکن است ناامنی در راه‌ها ایجاد نمایند.» (قیام پانزده خرداد به روایت اسناد ساواک، 258ـ259)
 
آیت‌الله سیدعبدالعلی آیت‌اللهی، برای رفع حصر امام خمینی به همراه روحانیون شیراز به تهران عزیمت کرد و در جلسات آیات عظام مخصوصاً جلسات آیت¬الله میلانی که در منزلش برگزار می‌شد شرکت کرد. آیت‌الله سیدمحمد حسین نسابه روحانی انقلابی شهر لار که در آن زمان طلبه‌ی جوانی بوده در مورد این جریان می‌گوید: «شروع كارهاي ما از سال 1342 بود. آن موقعي كه امام خميني(ره) بازداشت شده بودند؛ پيش از تبعيد به تركيه به ابتكار مرحوم آيت ا... ميلاني يك نشستي در تهران تشكيل شد براي نجات امام از بازداشت. 500 نفر از علماي طراز اول كشور در آن نشست دعوت شدند و از استان فارس مرحوم آقا [آيت ا.. سيد عبدالعلي آيت اللهي] بودند و بنده هم که در قم تحصیل حوزوی می کردم ناظر و در آمد و رفت بودم.
 
اين نشست منجر شد به صدوراعلاميه اي كه مراجع و علما نوشتند و در آن «مرجعيت» امام خميني اعلام شد. اين امر شاه را در مشکل قانوني انداخت. چون طبق قانون مشروطه ايران، بازجويي از يك مرجع ممكن نبود مگر توسط يك مرجع ديگر. همچنين در روز افتتاح مجلس شوراي ملي همين علما در حرم شاه عبدالعظيم متحصن شدند و ازجمله مرحوم آقاي خودمان كه حدود دو ماه در تهران و قم براي انجام اين كارها بودند و من هم با ايشان همراه بودم. خلاصه اين‌كه مجموعه‌ی اين فعاليت‌ها باعث شد تا امام از بازداشت آزاد شوند. امام را آن زمان همه با عنوان حاج آقا روح ا.. می شناختند و بنده هم به مدت دو سال در درس عالي خارج فقه امام در مسجد سلماسي و پس از آن مسجد اعظم به همراه مراجعي همچون مرحوم لنكراني، نوري همداني و... شركت مي كردم.» 
 
آیت‌الله سیدعبدالعلی آیت اللهی پس از آزادی آیت‌الله العظمی امام خمینی از زندان در بازگشت به لار، درصدد راه اندازی قیام عمومی در منطقه لارستان علیه رژیم برآمد.
 
وی ابتدا در جلساتی محرمانه با معتمدین لار نحوه‌ی شروع مبارزه را با آن‌ها به مشورت گذاشت؛ اما شرایط مردم لار در آن روزها به‌گونه‌ای نبود که بتوانند در یک قیام تمام عیار شرکت کنند. زلزله‌ی سال 1339 مردم را به لحاظ اقتصادی مستاصل کرده بود. ضمن این‌که ماجرای 14 سال پیش از آن و دستگیری و محکوم شدن 19 نفر از مردم این شهر به اعدام و مشکلاتی که برای روحانیت و مردم در این جریان به وجود آمد به علاوه‌ی سابقه‌ای که از قیام آیت‌الله سید عبدالمحمد و آیت‌الله سید عبدالحسین لاری در اذهان مردم باقی مانده بود شرایط ورود به یک جریان مبارزاتی جدید را مشکل می‌کرد.
 
از این روی آیت‌الله سید عبدالعلی آیت اللهی موضوع را با عشایر لارستان در میان گذاشت. بزرگان عشایر که خود از وضعیت رفتار ماموران رژیم در رنج بودند از این قیام استقبال کردند. پس از ابلاغ تصمیم آیت‌الله آیت اللهی به سران عشایر لارستان ثقه-الاسلام آقا سید عبدالرحیم طاهری از سوی آیت‌الله آیت اللهی نزد امام خمینی فرستاده شد تا در مورد این قیام از وی کسب تکلیف شود. پاسخ امام خمینی یکی از جملات مشهور تاریخ معاصرر لارستان است. وی قیام علیه ظلم واجب دانسته و با تاکید بر جمله‌ی«ولو بلغ ما بلغ » حجت را بر عشایر لارستان تمام کرده بود.
 
 

 

کد امنیتی:   
 [1 نظر]

احمد رجبیان
Iran, Islamic Republic of
15 خرداد 1393   ساعت: 21:34:35

بسیار جالب بود لطفا بیشتر بنویسید

 
لوگوی دیجیتال
کانال تلگرام