غلام کرمی اردی
دست دادن زن و مرد در اسلام چه حکمی دارد؟
زمان انتشار: 18 مرداد 1393 ساعت 01:40:20
تعداد بازدید: 4936
در برخی مناطق به هنگام بازگشت از سفر و اعیاد دست دادن وخصوصا بوسیدن سر و دست بین غیر محارم  شدیدا رایج است و هرچه تذکر داده می شود نمی پذیرند بلکه گاه ناراحت هم شده به قطع رحم می انجامد در این حالت تکلیف چیست؟ 
 
 
انسان اشرف مخلوقات خدای عالمیان است.  آفریده ای که دیگر آفریده ها  به خدمت اوگمارده شده اند ودلیل خلقت یکایکشان از کهترین تا بزرگترین فراهم آوردن  هرچه بیشنرزمینه های تعالی این گل سر سبد آفرینش درمسیرعبودیت وتقرب او به ذات فعال بی همتا است .  خدایی که دستورات خود را بطور مدون ومکتوب وآشکارا درصحیفه ای نورانی بنام قرآن ظاهر نازل وبعلاوه در قلب رسولش بگونه ای مکنون قرار داده تا این اسوه غرّا وآئینه  کامل جلوه های الهی به تبیین آیات ودستورات مطاعی که نامش دین ، آنهم دین کامل است ابتدا درگفتار وآنگاه در رفتاربه نیکوترین شیوه به منصه ی ظهور برساند تا ابتدا صف موحدان مسلمان انبوه تر وسپس به تبع آن جامعه ی اسلامی تمام عیار محقق گردد. 
 
ازهمین رو است که معنای منت خدا ب رمومنان با فرستادن کسی از جنس خودشان {شاید از نفیس ترینشان (أنفَسِهِم) } آشکارتر شود و الگوی عملی انسان کامل در سیمای نورانی ائمه دین نمایان گردد ودین الهی ، شریعت نبوی و مکتب ولوی تبلورعینی  یابد براساس رای لغت شناسان برجسته کلمه أئمه واژه ای عربی است وجمع امام بمعنای مقتدا یعنی کسی که اقتدا وتأسی به او مصونیت زاست می باشد. 
 
از منظر شیعه امام کسی است که هم عالم دین است وهم صاحب آن برخلاف رأی اهل سنت که امام فقط عالم دین است  همان گونه که رسول الله (ص) ازسوی خدا صاحب شریعت است. پس عنوان مذهب جعفری دربین حتی شیعیان امام جعفر صادق(ع) اشتباه مصطلحی است.
 
 زیرا ما که تنها پیرو آراء فقهی امام صادق نیستیم بلکه از سیره ی او که همان سیره رسول خدا(ص) وآباء طاهرینش می باشد نیز پیروی می کنیم . او امام است اما نه طبق تعریف اهل سنت از این واژه، که طبق تعریف شیعه از آن.
 
به پیروان آراء فقهی  امام شافعی  شافعی مذهب ، امام ابوحنیفه ، حنفی مذهب ، امام مالک ، مالکی مذهب و امام احمد بن حنبل ، حنبلی می گویند و صحیح نیز می باشد زیرا اهل سنت داعیه پیروی از سیره عالمان دینی خود واطاعت از آنها را ندارند اما از نظر ما، شیعه کسی است که بفرموده ی ائمه ی دین از امام خویش اطاعت وفرمانبرداری محض داشته باشد و (الشیعه مَن اطاعنا  لا مَن احبنا صرفا) شیعه کسی است که از ما اطاعت کند نه کسی که صرفاً مارا دوست بدارد.
 
کسی نزد دختر رسالت حضرت زهرا(س) آمد عرضه داشت یا زهراء هل أنا من شیعتِکم؟ فرمود: 
إن أطاعنی من أمرنا من شیعتنا وإلّا لا (ترجمه: آیا من از شیعیان شما محسوب می شوم؟ فرمود : اگر دستورات ما را اطاعت میکنی بله والا خیر) . 
 
آری کسی که مکتب ومرامی را برمی گزیند بناچار الزامات آنرا نیز باید رعایت کند ما مسلمانی را بعنوان مکتب خویش برگزیده ایم و شریعت نبوی را برای خود انتخاب کرده ایم لاجرم احکام و حدود مکتب خود خواسته را باید رعایت وازسیره عملی و سنت رسول وفرستاده ی برگزیده اش  پیروی نمائیم وبرای تمامی رفتارهای فردی واجتماعی خود باید حجتی شرعی بجوییم یعنی  انتظار می رود تا از ما هیچ رفتاری  بدون دلیل شرعی  سرنزند. حال اگر خلاف این شاهد  بودیم باید برگردیم وعلت را در خود بیابیم
 
سلام و مصافحه از آداب معاشرت برآمده از آیات الهی در قرآن کریم وسنت شریف نبوی(ص) است خداوند در آیه 86سوره نساء فرموده است : وإذاحیّییتم بتحیّهٍ فحیّوا بأحسن منها أوردّوها ( هرگاه به شما سلام کردند شمانیز به بهتراز آن یا مانند آن پاسخ بده )  زیرا که کلمه ی ( السلام) نامی از نامهای خدای بلند مرتبه است.
 
در سنت رسول خدا(ص) آمده است: إذا تلاقیتم فتلاقوا بالتسلیم والتصافح  ( هرگاه با هم روبرو شدید به هم سلام کنید وباهم دست بدهید) چرا که إن التصافحَ یذهبُ السخیفهَ ( دست دادن کینه ها را از دلها می زداید) در کتاب الامامه والتبصره اثر ابن بابویه قمی به نقل از جابر بن عبدالله انصاری آمده است : به پیامبر(ص) برخوردم سلام کردم ، حضرت دستم را فشرد وفرمود : فشردن دست بمنزله ی بوسیدن است.
 
امام صادق (ع) : سلام دادن به حاضران با دست دادن کمال می گیرد وسلام گفتن به مسافران با معانقه ودر آغوش کشیدن کامل می شود. 
 
سابقه و پشینه ی مصافحه 
 
از آنجا که سنتهای رایج بین ما مسلمانان سنتی ابراهیمی است سنت مصافحه نیز باعتبار گزارش شیخ صدوق (ره) در کتاب علل الشرایع مستند به بیان نورانی امام باقر(ع) چنین آورده است : نخستین دو نفری که در روی زمین با هم مصافحه کردند ذوالقرنین وابراهیم خلیل (ع) بوده اند آنگاه که ابراهیم(ع) باستقبال ذوالقرنین آمد وبا او دست داد.  
 
پرواضح است این حکم محکم الهی وسنت حسنه ی اسلامی ابزاری است برای دوستی وتوادد بین مسلمانان وتحکیم روابط اجتماعی وپاسخی است  درخور به نیاز فطری بشری که جمع گرایی جزء ذات وماهیت اوست.
 
اما باید دانست که خداوند احکام شریعتش را جامع وکلی وضع ومصلحت عموم را در آن مد نظر قرار می دهد هرچند ممکن است برخی احکام شامل گروهی نگردد.
 
از آنجمله است حرمت مصافحه  با نامحرم برای کهنسالان ومیانسالان بخاطر نداشتن احساس شهوانی  ولی شارع مقدس به دلیل وجود همین احساس در بسیاری دیگراز مردمان ، حکم به حرمت داده تا روند سالم سازی جوامع و تعالی ورشد انسانها راه به سرمنزل برد. 
 
حفظ حریم وتعیین حدود بهترین دست آویز انسان مسلمان برای رسیدن به اهداف والای انسانی وکمال مطلوب است.
برابر این احکام حفظ حریم ، مایه سلامت انسان وجامعه ی انسانی است . براساس این نگاه مکتبی دردوستیها وارتباطات بین زن ومرد درمعاشرتها حفظ حدود لازم است ومصافحه ی با نامحرم حرام است وصرف دوستی ورفاقت وآشنایی دلیل نمی شود کسی با نامحرم و اجنبی  مصافحه کند و باید اذعان کرد که  در این عرصه روشنفکر مآبی جایی ندارد.
 
رسول خدا(ص) فرمود : با زنان دست نمی دهم   و نیز ازعایشه همسر پیامبرنقل شده است که گفت: هرگز دست پیامبر درهمه ی عمر دست یک زن بیگانه را لمس نکرد.
 
در مذهب شافعی  رسیدن پوست  مرد وزن نامحرم به یکدیگر- بدون آنکه مانعی باشد سبب باطل شدن وضو می شود { زن وشوهر نیز در این مسأله حکم نامحرم دارند} اما در مذهب حنفی وضو باطل نمی شود. 
شیعه وسنی  درمسائل مربوط به نامحرم ولزوم رعایت حجاب زن اتفاق نظر دارند زیرا این مسأله ریشه ای قزآنی دارد وقرآن نخستین مرجع فقهی همه  مسلمانان است  فتاوای فقهای شیعه وسنی در رابطه ی زن ومرد اجنبی بسیار به هم نزدیک است.
 
دست دادن زن و مرد نامحرم 
 
فقهای اهل سنت مانند مراجع شیعه درحرمت لمس نظر مشابه دارند  طبق فتوای آنان لمس وتماس فیزیکی زن و مرد نامحرم بخاطر شدت خوف افتادن در دره ی عمیق فتنه ، حرمتش شدیدتر از نگاه به نامحرم است.
 
به همین دلیل طبق فتوای علمای اهل سنت همانند شیعه دست دادن یا مصافحه و روبوسی زن و مرد نا محرم حرام می باشد.
 
اگرزنی بناچار بخواهد با مرد نامحرمی دست بدهد که نباید بدهد یا بخواهد با او بیعت کند باوجود حائل و دستکش مانعی ندارد. آنهم مشروط براینکه فشار ندهد زیرا طبق حدیث جابراز پیامبر(ص) فشردن دست در مصافحه بمنزله ی بوسیدن است. 
 
در برخی مناطق رسم براین است که گاه زن عمو دست پسر برادر شوهر خود را می گیرد و او را می بوسد یا زن برادر وخواهر زن نیز خود را با برادر شوهر محرم حساب می کنند ویا به هنگام بازگشت از سفر واعیاد دست دادن وخصوصا بوسیدن سر و دست بین غیر محارم  شدیدا رایج است وهرچه تذکر داده می شود نمی پذیرند بلکه گاه ناراحت هم شده به قطع رحم می انجامد در این حالت تکلیف چیست؟ 
 
فرموده اند: این گونه کارها حرام است و خلاف شرع ونتیجه ی نا آگاهی مردم ، وظیفه امر بمعروف به شیوه ی نیکو است واگر صله ی رحم بدون آن میسر نبود صله ی رحم را قطع کنید .. 
 
لازم به توضیح است دست دادن با جنس مخالف شاید برای بسیاری از افراد بشر موجب تحریک شهوانی نشود اما افراد دیگری هستند که با این مقدار مختصر نیز تحریک می شوند و این عمل زمینه را برای ارتباط نامشروع فراهم  می سازد . از همین رو شایسته است از دست دادن با نامحرم که اتفاقا امری ضروری هم نیست اجتناب شود. 
 
سیره عملی پیامبر (ص) اسلام درمصافحه 
 
پیامبر اسلام بعنوان الگوی عملی واسوه ی حسن از زنان مسلمان بیعت گرفت ولی با آنان دست نداد ومصافحه نکرد درفتح مکه دستور داد ظرف آبی آوردند دست خود را در آن زد سپس دستور دادزنان دست خود را در آن فروبرند وایشان همین را بیعت شمرد. این جریان متفق بین مورخین ومفسرین شیعه وسنی است ومفسرین آنرا ذیل آیه 12سوره ممتحنه آورده اند.
 
همین شیوه را زنان مسلمان در جریان غدیرخم در بیعت با علی(ع) با اشرافیت ونظارت پیامبراسلام (ص) ذکر کرده اند و مفسرین تفصیل آنرا ذیل آیه تبلیغ آورده اند. 
 
پس امر دست دادن با نامحرم امر حرامی است که نزد همه ی انسانهای پاک فطرت از شهری وروستائی وباکلاس وکم کلاس پذیرفته شده است  ودر هیج جای قرآن کریم وسنت عظیم خلافش مشاهده نگردیده اگر در جائی خلاف این مشاهده می شود.
 
 اذعان تلخی است که شاید گریز ناپذیر باشد و آن اینکه: برخی از خانواده ها و جامعه ی ما که به این رفتار ناصواب وخلاف آشکار شرع  مبتلاست مسلمان اند اما اسلامی نیستند. مسلمانی خوب است از کافر بهتر است اما با اسلام خیلی فاصله دارد یکی از فاصله هایش اینکه مانند کفار وشاید مانند اهل کتاب دست می دهیم غافل از اینکه حدود شرعی درخانواده اسلامی اقتضاء می کند به نامحرم دست ندهیم .
 
دست دادن ممکن است کلاس داشته باشد اما شرع برانداز است چون شرع حکمی دارد که این عمل را حرام می داند وهر حکمی الهی حکمتی دارد عدم رعایت احکام شرع خروج از دائره ی شریعت است. در خانواده ی اسلامی تکالیف  گفتاری ورفتاری تعریف شده رفتار دست دادن در این خانواده وجود ندارد. والسلام علی من اتبع الهدی 
                                                            
 

 

کد امنیتی:   
 [7 نظر]

فارغ التحصیل
Iran, Islamic Republic of
31 مرداد 1393   ساعت: 00:11:00

سایت پرطرفدار صحبت بسیاری از دانش آموختگان ودانشجویان پیام نور لارستان که استاد کرمی رامیشناسند برای تعقیب نوشته های استاد خود سالت شما را مراجعه می کنند من تا حالا مراجعه کننده نبودم وقتی یکی از هم دانشجویانم به من اطلاع داد مشتری سایت شما شده ام ما به جناب استاد علاقه داریم وشما را وسیله ارتباط خود با ایشان میدانیم

 
شهرزاد
Iran, Islamic Republic of
26 مرداد 1393   ساعت: 21:33:12

مدیر محترم سپاس از اینکه اینگونه مقالات درسایت قرارمیدهید همین مقاله درشماره قبل میلاد بود مخاطبان ازش راضی بودند من که بسیار استفاده کردم وتوصیه اش هم به خانواده دادم مطلب هم زیباست وهم قابل فهم همه

 
باغ
Iran, Islamic Republic of
25 مرداد 1393   ساعت: 12:05:41

این مقاله درمدت کوتاه دیدم 360بازدید داشته یعنی 360مخاطب که درطول ماه رمضان شاید یک ممبری رویهم اینهمه مخاطب نداشته باشد آفرین به نگارنده مطلب ومعجزه ی رسانه را باید تحسین کرد

 
بدون نام
26 مرداد 1393   ساعت: 09:23:09

باغ عزیز سلام شاید بخاطر حسن انتخاب مدیر یت سایت بوده که عکس مناسبی گذاشته اگه عکس مادر چاوز بود هزاران بازدید کننده داشت

 
شهره
Iran, Islamic Republic of
21 مرداد 1393   ساعت: 10:19:00

جناب کرمی بنده متوجه نشدم لطفا سطح جواب را پایین تربدهید تا من کم سواد ودیگرعلاقمندان هم متوجه شوند با تشکر

 
شهره
Iran, Islamic Republic of
20 مرداد 1393   ساعت: 21:17:34

جناب نویسنده سوال دارم وآن اینکه أنفَسِهم قرائت دیگری از أنفٌسِهم که در قرآن آمده است؟ کدام درست است یا هردو می تواند صحیح باشد ؟ لطفا پاسخ بدهید.

 
غلام کرمی اردی
20 مرداد 1393   ساعت: 23:59:18

سلام شهره خانم در معنی هر دو تحصیل حاصل است یعنی هردو رساننده ی مرادند اینکه فتحه داشته باشد یا ضمه به رسم الخط قرآن برمیگردد که البته باید توسط ما رعایت شود وقرائت نیز در بین علمای فن جایگاه دارد ادراک که ادریک نوشته شده و الی ماشاءالله موفق باشید آدرس بگیرید ایمیل بزنید

 
لاری الاصل
Iran, Islamic Republic of
18 مرداد 1393   ساعت: 21:24:17

مدیر سایت عکس مادر چاوز میذاشتی مناسب ترنبود؟؟؟؟؟؟!!!!!

 
شهره
Iran, Islamic Republic of
18 مرداد 1393   ساعت: 04:48:01

موضوع بروزی است خیلی مبتلا هستند آنهم نه بخاطر لج با احکام اسلام بلکه بخاطر رودربایسی آنجا که میگوید ازپیامبر(ص) دست دادن بمنزله بوسیدن است خیلی تکان دهنده است !! باید بیشتر توجه کرد هرچند لذتی درکارنیس وعادی است ولی خلاف قرآن است خدایا توفیق پذیرش اسلام محمدی به همه عطا فرما

 
لوگوی دیجیتال
کانال تلگرام