بهاره نصیری
شبکه های اجتماعی و خانواده ایرانی
زمان انتشار: 12 آذر 1395 ساعت 11:53:38
تعداد بازدید: 378
ویژگی های مثبت شبکه های اجتماعی چیست؟ 
1-شکل گیری حافظه خانوادگی برای اولین بار شکل گرفتن حافظه خانوادگی با ویژگی های خاص یعنی حافظه خانوادگی عمومی شده که تمام رخدادهای ریز- درشت خانواده ها در حال مستند شدن (Documentary) شدن است و خانواده مستند شده در ایران در حال ظهور است. (Documentary Family) خانواده ها خاطرات روزمره خود را از آشپزی،ازدواج،طلاق ها ،دوستی ها و... آرشیو می کنند.
 
برای اولین بار ما داریم لحظه به لحظه خانواده را مستند می کنیم .(من خودم عضو تلگرام خانوادگی امام هستم. اعضا عکس غذاهاشو،اینکه ناهار چی خورده، سفر شو، تولد شوو ... روی تلگرام خانواده رخشنده خو می گذارد.)این یعنی روئت پذیری حریم خصوصی در حریم عمومی
 
2- تمرین دیالوگ در خانواده در فضای مجازی تمرین می کنیم ،تمرین گفتگو کردن ،جنس این گفتگو ها مبتنی بر اطلاع از دانش آموز است یعنی جدیدترین یافته های علمی در مورد وزن ،چاقی،لاغری،آرایش،مدیریت بدل، تربیت فرزندان مدرسه، همسرداری و...
 
3- خوانا نویس شدن خانواده تلگرام امکان کنترل بر خانواده را کم کرده است و آن روی سکه اعضای خانواده را توانمند کرده بطوریکه اعضای خانواده خوانا و نویسا شده اند؛هم می خوانیم و هم می نویسیم (روزی ده ها و صد ها متن ) (دوره طولانی ما در ارتباطات شفاهی بودیم حالا خواندن و نوشتن شکل می گیرد.)
 
4- تکثر زبان های خانواده زبان خانواده امروزی : زبان : کتبی - شفاهی - تصویری است در حال حاضر اگر خواهری رودررو موضوعی را نتواند با برادرش مطرح کند از زبان کتبی استفاده می کند. گاهی هم زبان تصویر گویاتر از زبان شفاهی و کتبی است. این یعنی: دیجیتالی شدن فرهنگ خانواده ایرانی
 
5- روئت پذیری خانواده روئت پذیری تمام زوایای : آشکار – پنهان خانواده (خصوصی ترین روابط زناشویی رسانه ای شده) خانواده در فضای مجازی دیگر پوشیده نیست، نه تنها با کلمات بلکه با تصاویر روئت پذیر شده و دیوارهای خانه ها سست شده اند ،حتی دیوار اتاق خواب ها . (نوعی آشکار شدن عریان شدن و باز شدن) در مناسبات خانوادگی عبور کردن از دیوارهای خانه و رسیدن به یک روحیه خانوادگی جدید رسانه ها در عصر ما چه نقشی دارند؟ رسانه در عصر حاضر ابزار نیست،بلکه فضا،محیط و ساختار است و رسانه ها امروزه در امتداد وجود ما هستند. در امتداد چشم ها ،گوش ها و دست های ما،در امتداد حس لامسه ،بویایی و چشایی ما و امتداد وجود ما شده اند.
 
بنابراین وقتی از رسانه و شبکه صحبت می کنیم از تکنولوژیهایی صحبت می کنیم که فراتر از ابزارندو نوعی تکنولوژی فرهنگی هستند،یعنی تکنولوژیهایی که کارکرد اولیه و اصلی آنها تولید،توزیع و کاربست نماها و نمادهاست و متفاوتند با تکنولوژیهایی که فرهنگی نیستند.(یعنی تکنولوژیهایی که درست است که نماد دارند اما معنا کاکرد ثانویه اشون هستش،مثل اتومبیل که یک تکنولوژی فرهنگی نیست چون کارکردش جابه جایی و نقل و انتقال است ،اگرچه دلالت معنایی هم دارد اما این دلالت معنایی کارکرد ثانویه اش محسوب می شود. اما شبکه های اجتماعی یک تکنولوژی فرهنگی هستند چون کاکرد اولیه و اصلی آنها تولید،توزیع و کاربست معناها و نمادهاست. تلگرام،فیس بوک،اینستاگرام،وب سایت ها،وبلاگ ها و همه اشکال دیگر New media تکنولوژیهای فرهنگی اند.
 
امروزه این فناوری ها و تکنولوژیها ساختاری اند: یعنی محیط در زمینه زندگی را تشکیل می دهند. همگانی شدن آنها به حدی رسیده که در امتداد وجود و هستی همه ما شده اند. ما داریم از Form of live شکلی از زندگی صحبت می کنیم که در آن شیوه های خواندن- دیدن – شنیدن – نشان دادن اندیشیدن و بطور دقیق تر : شیوه های بودن را تعیین می کند. شبکه های اجتماعی چه تاثیراتی بر سبک زندگی خانواده ایرانی دارد؟ شبکه های اجتماعی امروزه با توجه به کارکرد های متنوعشان برای ترویج سبک زندگی مبتنی بر اینترنت به شدت مورد استقبال خانواده های ایرانی قرار گرفته است و در این میان سبک و منش جدیدی را در روابط فردی و اجتماعی خانواده ها به ارمغان آورده اند. بطوریکه زمانی منابع معنابخشی دین،آیین ،رسوم،قصه ها،پدربزرگ ها و مادربرگ ها بودند اما امروزه منابع معنا بخشی رسانه ها و شبکه های اجتماعی هستند که صرفا تغییری از واقعیت را ارائه می دهند. پررنگ شدن سهم رسانه در خانواده باعث شده تا اعضای خانواده دیگر مخاطبان اعضاری ما والدین نباشند بلکه از پای منبر بسیاری از رسانه ها و شبکه های اجتماعی آمده اند. در فضای مجازی الگو ها و رفتارهای استاندارد ،شخصی و غیر بومی را تشویق می کند و شبه های فکری و ایدئولوژیکی خاص خودشان را ارائه می دهند که با آداب و رسوم و تجربه های مردم کشورهای در حال گذار نامناسب است یا در تضاد قرار می گیرد. فضای مجازی و محتوای آن چنان نرم و ناخودآگاه بر ذهن و روان ما تاثیر می گذارند که کمتر کسی متوجه آنها می شود و این تاثیرات بسیار آرام ،تدریجی و زیرپوستی است. همه چیز بصورت زرورق شده ارائه می شود.و همواره پیام هایی بین جملات و عبارات و سطرهای هر متنی مدفون شده و خاک می خورند که فقط کسانی که قدرت رمزگشایی از آن را دارند،آنها را درک می کنند و به راحتی تسلیم این پیام های زیر پوستی نمی شوند.
 
یکی از گرایش های اجتماعی و فرهنگی نوظهور در خانواده ها بواسطه حضور در فضای مجازی ؛توسعه خانه الکتریکی است که 2 ویژگی مهم به این شیوه جدید زندگی : مرکزیت خانه و فردگرایی است. مدت زمانی که افراد در خانه به سر می برند افزایش یافته است . خانه های سلولی که هرکس در فضای خودش و در تنهایی از رسانه استفاده می کند. از یکسو فناوری اینترنت سبب از میان رفتن سانسور و آزادی اطلاعات می گردد ،چرا که هر کس می تواند از طریق آن به اطلاعات گوناگون دسترسی پیدا کند و از سوی دیگر تحت نظارت قرار گرفتن زندگی خصوصی افراد آزادی آنها را به خطر می اندازد و نگرانی های خانواده ها و اجتماع را در پی خواهد داشت.
 
وقتی نسیم دگرگونی در جامعه ای وزیدن می گیرد ،می توان پیش بینی کرد که در دراز مدت به احتمال زیاد چه تغییراتی در سیمای خانواده روی خواهد داد. هرچند نمی توان با توجه به شرایط زمانی و مکانی نوع دگرگونی را بطور دقیق پیش بینی کرد،اما می توان طرحی کلی از بعضی روندها ترسیم کرد. نمونه بارز آن اعتبار اینترنتی در میان خانواده ها است. یکی از پر قدرترین رسانه ها که می تواند جای خالی پدر و مادر و سایر نقش ها را در زندگی فرد پر کند ، فضای مجازی است که منجر به تشدید فردگرایی می گردد و این مسآله منجر به کاهش روابط عاطفی در میان اعضای خانواده می گردد و ما باید کم کم صدای درهم شکستن استخوانهای خانواده را بشنویم. یکی دیگر از ویژگی های منفی این فضا شکاف دیجیتالی و تضعیف اقتدار والدین در میان فرزندان است. زمانی که فرزندی یکبار،دوبار و چندبار به پدر و مادر مراجعه می کند و آنها نمی توانند پاسخگوی سوالات فرزندانشان پیرامون این فضا باشند ،نتیجه اش ایجاد شکاف میان آنها خواهد شد و موجب می شود بین آنها نوعی کم ارتباطی یا بد ارتباطی شکل بگیرد و این خود می تواند سرآغاز بسیاری از معضلات دیگر باشد.
 
موضوع دیگر ترویج تفکر قالبی در خانواده است به این معنا که قالب های از پیش تعیین شده ای را در نظر مجسم می کند که راه اندیشیدن ،خلاقیت ،تفکر انتقادی و فعالانه را سد می کند و این مسئله خود منجر به ایجاد جامعه توده وار و فرهنگ توده وار می گردد ،بدین معنی که نوعی همگام سازی و همسان سازی افکار و عقاید اتفاق می افتد . با یک مثال واژه توده وار و غیر توده وار جامعه را تشریح می کنم: یک جامعه توده وار درست همانند انگشتان دست در هم گره خورده است که اگر پیامی ارسال شود و منفی باشد بواسطه تفکر و پویا بودن و فعالانه برخورد کردن افراد جامعه با آن پیام ،قطعا آن پیام را دفع می کنند اما در یک جامعه غیر توده وارهمانند انگشتان دست از هم باز است که هر پیامی که ارسال می شود به راحتی در لا به لای آن انگشتان نفوذ می کند چرا که روابط افراد با یکدیگر در حد قراردادهای اجتماعی است و مصداق توده تنها است که اعضای جامعه ممکن است با هم باشند ولی هرکدام تنها هستند.


عادل    پورشمسی

 

کد امنیتی:   
 [0 نظر]

لوگوی دیجیتال
کانال تلگرام