سیدتقی کمالی
چرا عضو شبکه‌های اجتماعی می‌شویم؟
زمان انتشار: 13 دي 1396 ساعت 16:11:34
تعداد بازدید: 267
 فضای مجازی در متن زندگی ما جاری است. در عرض زندگی نیست بلکه در امتداد آن است. فناوری‌ها ادامه دهنده و وسعت بخش ظرفیت‌ها و قابلیت‌های انسانی به شمار می‌روند. در خصوص رسانه‌ها و به ویژه شبکه‌های اجتماعی و ابزارهای ارتباطی و پیام‌رسان نیز این قاعده صادق است.
 
شبکه‌های اجتماعی آیینه‌ای از هویت، فرهنگ، گفتمان و پرسمان جامعه هستند که در یک فضای خصوصی عمومی شده نمود پیدا می‌کنند، یک فضای گاها اغراق شده، نمایشی و شدت یافته از هر گونه صفات و رفتار فردی و اجتماعی.
 
شبکه‌های اجتماعی مجازی، بر حسب موقعیت و جنسیت افراد اعتبار می‌گیرند و در آن کاربران نمود و نمای درون - برون را بارتاب یا کژتاب می‌دهند تا نیازی را  بجویند و خواسته‌ای را بیابند. شاعر می‌شوند، واعظ و سخنران می‌شوند و نویسنده و ادیب، کارآفرین و مدیر و ... نقد می‌کنند و سخن می‌رانند، می‌پرسند و مطالبه می‌کنند. شبکه‌های اجتماعی، فضای توجه دادن و توجه جلب کردن است. شهوت توجه و دیده شدن، نیازی است که مبتکران و طراحان و توسعه‌ دهندگان این شبکه‌ها به خوبی بدان واقفند و بدان نیز اذعان دارند.
 
با این حال واقعیت شبکه‌های اجتماعی (اعم از واقعی و مجازی) به عنوان یک حوزه مطالعاتی و تحلیلی عمیق و فراخناک است. شبکه‌های اجتماعی برای تعامل ما با اطرافیان، دوستان، آشنایان، همکاران و همفکران ایجاد می‌شوند. این تعامل ممکن است سازنده باشد و یا غیرسازنده، آگاهی‌بخش باشد و یا خیر. بنابراین شبکه‌های اجتماعی لزوما منجر به ارتقای بینش اجتماعی و زیستی افراد نمی‌شوند مگر آنکه افراد دارای رویه مدون و مشخص شناختی و عملکردی باشند تا بتوانند در این شبکه‌ها نقش پویا و کنشگری عقلانی ایفا کنند.
 
فضای مجازی مشحون از کنش‌های مفید و یا مخرب است. رفتارهای فردی و اجتماعی در این فضا شدت می‌گیرد و این فضا به کمک آن می‌آید ولی ویژگی‌های مثبت که بسیار مهم هستند نباید پرده‌پوش واقعیت‌های موجود در این شبکه‌ها و خلاها و رفتارهای برآمده از آن شود. این شبکه‌ها نمود بی پرده/ شفاف‌تر واقعیت‌هایی هستند که در حالت معمول به دلایل مختلف از نظرها مکتوم می‌ماند. اضافه بر این کژکارکردها هم جای خود را دارند که به نوع خود وسعت پیدا می‌کنند و یا از دامنه برخی از آنها کاسته می‌شود.
 
به واقع ما همیشه درون شبکه قرار داریم. شبکه‌ای از خویشاوندان، دوستان، آشنایان، همکاران و دیگران (آنها) با دوستان و آشنایان و همکارانشان. تا پیش از پیدایش شبکه‌های اجتماعی مجازی این موضوع مورد توجه جامعه‌شناسان بود اما کمتر کسی از عموم مردم به چنین تصوری واقف بود. سایت‌های شبکه اجتماعی (SNS) این مهم را وارد زندگی مردم کردند و عملا شبکه‌های اجتماعی از یک نگاه انتزاعی به عینیت رسید. به واسطه این شبکه‌ها می‌توان شبکه‌های واقعی را در فضای مجازی پیاده کرد و نیز آن را گسترش داد. بدین نحو جامعه انسانی در قالب شبکه‌ای عظیم قابل ترسیم است و همه انسان‌ها به نحوی ارتباط شبکه‌ای دارند. این مصداق این بخش مصرع شعر سعدی علیه‌الرحمه است که بنی آدم اعضای یک پیکرند، پیکری که شبکه است.
 
شبکه زمانی ارزشمند است که فعال باشد و در آن اطلاعات جا‌به‌جا شده و مراوده صورت بگیرد. ارتباطات ساکن و خاموش و بدتر هرز و نا‌بجا یک شبکه ناسازمند را به‌وجود می‌آورد. با این حال پیوندهای موجود و بالقوه امکان اثر را همچنان حفظ می‌کند. شبکه‌های اجتماعی الگوهای رفتاری و عادت‌واره‌ها را نیز سرایت داده و همه‌گیر می‌کنند و این یعنی کارکرد شبکه‌ها فراتر از آن چیزی است که بسیاری تصور می‌کنند.
قدرت شبکه‌های اجتماعی به سرعت و وسعت انتشار پیام است که هر چیزی را به سهولت می‌توان فراگیر ساخت و تبدیل به یک امر مهم و حتی ضروری کرد. موضوعی که به واسطه مهندسی پیام و مدیریت افکار شدنی است.
 
 


عادل    پورشمسی

 

کد امنیتی:   
 [0 نظر]

لوگوی دیجیتال
کانال تلگرام